براي کاهش کلسترول کاهش مصرف چربي ها کافي نيست

ايرنا: پژوهشگران دانشکده پزشکي استنفورد دريافتند رژيم غذايي کم چربي که شامل مقادير زيادي ميوه ، سبزيجات ، غلات و حبوبات است ، 2 برابر رژيم هاي متداول امروزي در کاهش چربي بد خون يا LDL موثر است.
نتايج اين تحقيق نشان داد براي کاهش چربي خون نه تنها اجتناب از مصرف چربي ها بلکه مصرف سبزيجات و حبوبات نيز ضروري است. به نظر مي رسد رژيم هاي غذايي حاوي گياهان سبز که شامل سبزيجات ، ميوه ها ، دانه هاي گياهي و آجيل است ، در حفظ سلامت قلب و عروق بسيار ضروري است. در واقع مصرف 5 وعده ميوه و سبزيجات و 6 نوبت غلات در پايين آمدن کلسترول بد خون بسيار موثر است.

گرمايش جهانى و تاثير آن بر وضعيت آب و هوايى جهان

CO2 و توسعه پايدار

على اصغر عبدالله زاده
چندى است كه در رسانه ها و از جمله روزنامه شرق مطالبى در مورد گرمايش جهانى و تاثير آن بر وضعيت آب و هوايى جهان منتشر مى شود. يكى از مهمترين مسائلى كه مورد توجه واقع مى شود تاثير گازهاى گلخانه اى و از جمله كربن دى اكسيد (CO2) بر افزايش دماى زمين است. در مقاله اى كه هم اكنون پيش روى شما است، مولف نقش كربن دى اكسيد در گرمايش جهانى را از ديدگاهى ديگر مورد بررسى قرار داده است.
•••
هر از چندگاهى تبليغات رسانه هاى غرب به سبك منجم باشى هاى عصر فراعنه آينده تاريكى از اين كره خاكى را پيشگويى مى كنند. همچون به زير آب رفتن سواحل در اثر گرم شدن زمين ناشى از گازهاى گلخانه اى و وقوع خشكسالى هاى مهيب. ارائه راهكارى عملى متناسب با منابع موجود و امكانات مالى، فنى، تخصصى و بدون تضييقات به ساير بخش هاى اقتصادى هدف نوشته حاضر است لكن چنانچه خاستگاه ديدگاه هاى خاكسترى و عبوس در مورد CO2 روشن نشود، نمى توان در رسيدن به اجماع ملى در راهكارها اميدوار بود. لذا عجالتاً و به اجمال به اشكالات در مبانى نگرش هاى خاكسترى اينچنينى مى پردازيم:
۱- رابطه CO2 و گرم شدن زمين: اين داستان به دلايل و شواهدى كه در پى مى آيد با واقعيت هاى ملموس ناهمخوان است.
الف: طى يك قرن ميانگين دما در ۴۸ ايالت مجاور در آمريكا ثابت بوده به استثناى ايالت كاليفرنيا درك علت نياز به ابزار و ادوات علمى ندارد، تابش گرما را در تابستان از موزائيك هاى سيمانى و آسفالت خيابان ها كه در معرض تابش آفتاب قرار گرفته اند تا پاسى از شب مى توان حس كرد افزايش دما در اثر توسعه شهرها و افزايش كاربرد بتون و حبس حرارت تابشى در منشاء اصلى است.
ب _ ذوب شدن يخ هاى قطبى: اين پديده به تناوب با ورود زمين به دوره هاى متناوب (گرمگاهان _ خنكان) تكرار شده و قابل پيش بينى است. زمان تناوب با بررسى دوره هايى كه شهرهاى باستانى واقع در سواحل طى دوره نسبتاً كوتاه دو سه هزار ساله به زير آب رفته اند، قابل اندازه گيرى زمانى است.
ج _ نسبت دادن افزايش CO2جو به فعاليت هاى صنعتى: اولاً فرض مسئله با اشكال جدى روبه رو است زيرا اگر توجه داشته باشيم كه به ازاى هر دسى مترمكعب چوب مقدار ۶/۰ كيلوگرم CO2 موجود است و هر درخت زنده ۳۵ برابر آن يعنى ۲۱ كيلوگرمCO2 جو را در كنترل خود دارد، منطقاً هرگونه افزايش احتمالى در ميزان CO2 جو را بايد در قلع وقمع گسترده درختان جنگلى به ويژه جنگل هاى استوايى جست وجو كرد.
ثانياً سالانه حدود ۱۰۱۷ كيلوكالرى يعنى صد ميليون ميليارد كيلوكالرى انرژى توسط اتوتروف ها (گياهان، جلبك ها و باكترى هاى فتوسنتزكننده) به كمك انرژى خورشيد و جذب CO2 جوى توليد مى شود و پيش بينى مى شود در صورتى كه CO2 در فرايندهاى سوختى، تجزيه مواد آلى و غيره جايگزين نشود ذخيره آن در خشكى ظرف چند ماه به پايان خواهد رسيد.
ثالثاً محكم ترين دليل در متن گزارش است كه در دى ماه ۸۲ در روزنامه شرق برگردان شده بود، مبنى بر اينكه تيمى تحقيقاتى در آمريكا كلم ها را مدت ۴۵ روز فقط در معرض CO2 قرار دادند، رشد تيمار نسبت به شاهد سه برابر شده بود اما ميزان پروتئين كلم ها نسبت به هيدروكربن ها كاهش داشت، دليلش هم واضح است زيرا تيم تحقيقاتى در پى بررسى نقش CO2 در رشد گياه بودند لزوماً نسبت كربن به نيتروژن رعايت شده بود، حال اگر نسبت ماده خشك در بند اول را در نتيجه اين تحقيقات لحاظ كنيم با اطمينان مى توان گفت كه تا سال هاى بس دراز آينده عامل محدودكننده رشد گياهان نسبت اندك CO2 جوى (۰۳۴/۰) درصد است، واضح است كه بررسى نقطه اى CO2 جوى گمراه كننده خواهد بود. زيرا در سطح بين المللى تفاوت عميق فعاليت هاى صنعتى بين جهان كند و جهان تند و در سطح ملى تمركزگرايى و توزيع نامناسب صنايع در منشاء مشكلات مربوط قرار دارد.
هر چند ممكن است تاكيد شود كه منظور از آلاينده هاى جوى منوكسيد، اكسيدهاى نيتروژن و گوگرد است. توليد منوكسيد مربوط به ضعف هاى تكنولوژيكى است و دو مورد ديگر يعنى اكسيد نيتروژن كه نياز حياتى گياهان است و اكسيد گوگرد هم به علت نياز گياه جذب برگ ها مى شود. مگر آنكه غلظت محلى افزايش يابد كه مولود فاصله گرفتن از توزيع نامناسب صنايع است.
مشكل كشورهاى صنعتى با CO2 اين كشورها به استثناى دشت هاى وسيعى در ميانه و غرب آمريكا و بخش هاى گسترده در قاره استراليا در مناطق پرباران جهان قرار دارند. آب باران داراى اسيد كربنيك است كه عامل اسيدى (H+) يا هيدرونيوم (H3O) آزاد مى كند. نخست موجب سميت زدايى سديم از خاك ها مى شود ولى در صورت افزايش بارش غلظت هيدرونيوم موجب مى شود (H+) جايگزين كاتيون هاى دوظرفيتى مثل كلسيم و منيزيم شود كه مضر است، اروپايى ها از سال ها پيش راه مقابله با آن را مى دانند. آهك پاشى و استفاده بيشتر از كودهاى اوره كه موجب آزاد شدن هيدروكسيل (oh-) شده و (H+) را خنثى مى كند ولى مهمتر از آن وجود بنيان (CO) در اوره مانع فعاليت هاى هيدروژن مى شود كه آنها (H+) توليد مى كنند.
در مورد محافظت از آثار هنرى در مقابل باران هاى اسيدى (PH< 5/3) اين آثار را با لايه نازكى از بازها محافظت مى كنند. پس مشكل آنها در چيست؟ نياز به گمانه زنى ندارد.
استفاده از فشار افكار عمومى جهان با مبالغه از مخاطرات گازهاى گلخانه اى براى محدود كردن يا گران كردن فعاليت هاى صنعتى رقيب (آمريكا پيمان كيوتو را امضا نكرد به اين دليل كه هيچ مدركى كه ثابت كند ميزان جو افزايش يافته وجود ندارد.)
CO2 و توسعه پايدار: تعداد فرمول ها و روابط مبتنى بر بديهيات علوم پايه و يافته هاى بخش زراعت مربوط به تاثيرات مثبت ورودCO2 به آب و خاك شور و قليا شايد به عدد انگشتان دست برسد اما تجربه يكى دو ساله اخير اين قلم را از ورود بى مقدمه به موضوع قبل از تبيين برخى ساختارها در سيستم هاى زيستى و چرخه زيست كره بر حذر مى دارد، زيرا داده ها انتزاعى مى نمايند و موجب ابهام زايى و دل زدگى مخاطبان مى شود.
انرژى، نظم و متابوليسم: حداقل ۹۵ درصد از جانداران كره زمين شامل تمامى جانوران، قارچ ها، اغلب آغازيان و باكترى ها، انرژى مورد نياز خود را از برخى موجودات زنده به ويژه گياهان سبز تامين مى كنند. به صورت كلى مى توان چنين توضيح داد كه ۳ ماده اصلى: آب، دى اكسيد كربن و آمونياك با تامين انرژى از نور خورشيد در فرايند عظيم فتوسنتز در اندام هاى زيستى (دست اول گياهان، دست دوم با خوردن گياهان، دست سوم با خوردن جانوران) به قندها، چربى ها و پروتئين ها تبديل مى شود. در اينجا نكته اى است كه كليدى ترين مفهوم در طرح اصلاح آب و خاك و عرصه هاى بيابانى مطروحه از سوى نگارنده است كه متاسفانه به رغم گذشت بيش از يك سال از بيان آن ظاهراً به علت نارسايى قلم همچنان نامفهوم مانده است. اينك كه مجالى براى طرح آن در عرصه رسانه اى فراهم مى شود جهت نقد منصفانه علمى به محضر فرهيختگان جامعه بازخوانى مى شود. ۹۹ درصد جرم هر مولكول زيستى (اعم از گياهى و جانورى) از چهار عنصر كربن، نيتروژن، هيدروژن و اكسيژن تشكيل مى شود. طبق اصل انرژى و نظم ايجاد يا حفظ نظم در هر ساختار سازمان يافته منجمله ساختارهاى زيستى نيازمند صرف انرژى است. انرژى لازم براى واكنش هاىCO2 و H2O و NH3 از منبع خورشيدى تامين مى شود. در اين صورت چگونه مى توان پذيرفت كه تداوم حيات گياهى به مدت ۵/۳ ميليارد سال در زمين با برخورد تصادفى مولكول هاى CO2 جوى كه نسبت آن در جو در حال حاضر با فرض حداكثر ۰۳۶/۰ درصد است با مولكول هاى آب و آمونياك در بستره كلروپلاست شدنى باشد؟
جان كلام اينكه CO2 جوى توسط آمونياك در خاك يا در بستره كلروپلاست در گياه جذب مى شود و نه آن كه به طور تصادفى و كاتوره اى برخورد كند. اين واقعيت را نخستين بار در جريان آزمايش مربوط به كاهش سديم آب هاى شور در فرايند وارد كردنCO2 به محلول آمونياك مشاهده و سپس ده ها بار جهت كسب اطمينان تكرار كردم، ديگر قابل انكار نبود براى درك آن به منابع شيمى مراجعه كردند.
خوانندگان عزيز چنانچه مايل به درك منشاء نيرو در كشش مولكول هاى آب، دى اكسيد كربن و آمونياك بر يكديگر باشند، مى توانند به تاريخ علوم ج ۲ صفحه ۸۵۲ تحت عنوان تئورى آتوميستيك مغناطيس از لانژون و شيمى با نگرش كاربردى به صفحات ۱۲۶ و ۷۹۶ مراجعه نمايند.
• راهكار زراعت در اقليم خشك و احياى عرصه هاى بيابانى
با درك جاذبه مولكولى موارد مورد استفاده در فتوسنتز بر يكديگر روش سل وى شيميست صنعتى بلژيك را مى توان با لحاظ اصل لوشاتليه و اصل يون مشترك بازده سديم زدايى آب هاى شور و توليد انبوه كربنات سديم مورد استفاده در صنعت را ده ها برابر افزايش داد كه خود عمده ترين منبع درآمد در شرايط كشت با آب شور است. به رغم افزايش EC و PH به آب آبيارى حاصل از اين روش به اصلاح خاك هاى اسيديك و قليا، كاهش فرسايش خاك ها و بيان زدايى و افزايش كمپلكس تبادلى و بهبود رژيم رطوبتى خاك منجر مى شود، چگونه؟
شرح فرايندهاى كشش و برهم كنشCO2 و آمونياك در خاك و آب مناطق خشك و بيابان زدايى مبتنى بر آزمايش ها و تجربه عملى و بديهيات علوم پايه و يافته هاى غيرقابل مناقشه در بخش زراعت است: طرح فرايندهاى كششCO2 وNH3 در اصلاح آب و خاك تقديم جهاد محترم دانشگاهى شده كه در دست مطالعه است.
روزنامه شرق

استفاده از نانولوله ها براى شناسايى گازها

ايسنا: فيزيكدانان آمريكايى و سوئدى نشان دادند كه مقاومت الكتريكى نانولوله هاى كربنى در اثر برخورد اتم ها يا مولكول ها به آنها تغيير مى كند. از اين نتايج در دستگاه هايى كه در ساخت آنها از نانولوله ها به عنوان حسگرهاى شيميايى استفاده مى شود مى توان استفاده كرد. «هاگ رومرو» و «پيتر اكلند» از دانشگاه «پنسيلوانيا» و «كيم بولتون» و «آرنه روسن» از دانشگاه «گوتبرگ» و دانشگاه صنعتى «كالمرز» نشان دادند كه تغيير شكل يا فرورفتگى هاى كوچكى كه در نتيجه برخورد گازها ايجاد مى شود، باعث تغيير ويژگى هاى الكترونيكى نانولوله ها مى شوند. اين تيم نيز نحوه تغيير ميزان نيروى ترموالكتريكى و مقاومت الكتريكى لايه هاى نازكى را كه داراى نانولوله هاى كربنى تك ديواره بودند، در حين برخورد انواع گازها در فشار محيط (۱ اتمسفر) اندازه گيرى كردند. نانولوله هاى مورد آزمايش شعاع ۱ تا ۶/۱ نانومتر و طول چند ميكرون داشتند. رومر و همكارانش اثرات برخورد اتم هاى گازى خنثى مانند هليوم، نئون، آرگون، كريپتون و زنون و مولكول هاى كوچك مانند متان و نيتروژن را مطالعه كردند و دريافتند كه نيروى گرمايى و مقاومت نانولوله ها با توان سوم جرم اتم ها و مولكول ها افزايش مى يابد. بولتون گفت: «كار ما نشان مى دهد كه نانولوله هاى كربنى مى توانند براى تشخيص گازهايى كه به سختى با روش هاى اندازه گيرى كنونى مشاهده مى شوند، به كار روند. هنگامى كه ديواره ها در اثر برخورد گازها تغيير شكل مى دهند، جريان الكتريسيته تغيير مى كند و به ما اجازه مى دهد كه حضور و ميزان فشار گازها را اندازه گيرى كنيم.»

ثبت مولكول هاى آلى در جو فوقانى تيتان

كاسينى در ششمين گذر خود از فراز تيتان به يافته مهم ديگرى دست يافت و با كشف مولكول هاى پيچيده آلى در جو تيتان بار ديگر اين قمر را مورد توجه قرار داد. فضاپيماى كاسينى روز آدينه، ۲۷ فروردين ۱۳۸۴ با گذر از ارتفاع ۱۰۲۷ كيلومترى سطح قمر شگفت انگيز تيتان، يكى از گذرهاى نزديك خود از اين قمر را با موفقيت پشت سر گذاشت و يافته مهمى را در بر اكتشافات كاسينى از خانواده اقمارى زحل افزود.
بر اساس داده هايى كه از اين گذر به دست آمد مشخص شد لايه هاى فوقانى جو نازك و مه آلود تيتان، سرشار از مولكول هاى پيچيده هيدروكربنى است. دانشمندان مدت ها است كه به جو تيتان به مانند آزمايشگاهى براى بررسى و تحقيق در خصوص شيمى مولكول هاى پيچيده اى نگاه مى كنند كه مى توانند در خصوص نحوه شكل گيرى حيات برروى زمين و چگونگى ساخته شدن بلوك هاى پايه اى حيات، آنها را راهنمايى كند. اما نقش لايه فوقانى جو اين قمر به ويژه پس از گذر اخير كاسينى از فراز آن كه منجر به كشف تعداد بيشترى مولكول هاى هيدروكربنى در آن شد، افزايش يافته است.
اما اين يافته چالش برانگيز با كمك ابزار موسوم به طيف سنج يونى و ذرات خنثى كاسينى صورت پذيرفت. اين ابزار توانست ذراتى باردار و خنثى را در اين لايه جو تيتان آشكار كند. اين ذرات و داده هايى كه ازآنها ثبت شد، اطلاعات باارزشى بود كه دانشمندان را قادر مى ساخت تا با قطعيت بيشترى از ساختار، ديناميك و تاريخ جو تيتان سخن بگويند. وجود تركيبات پيچيده هيدروكربنى و تركيبات كربن _ نيتروژن با كمك اين ابزار در سراسر ناحيه فوقانى جو تيتان آشكار شد.
دكتر هاونتر ويت (H.Waite) كه محقق ارشد ابزار طيف سنج يونى و ذرات خنثى كاسينى و استاد دانشگاه ميشيگان است بعد از اعلام اين كشف جديد اعلام كرد: «ما در ابتداى راه درك اهميت و نقش طبقه فوقانى جو تيتان در چرخه توليد تركيبات كربن درون تيتان هستيم.» وى همچنين تاكيد كرد اين يافته در نهايت مى تواند ما را در شناخت منشاء ساختارهاى حياتى در سراسر منظومه شمسى يارى دهد.
در اين بررسى ها وجود مولكول هاى هيدروكربن تشكيل شده از ۷ اتم كربن تاييد شده است و در كنار آن تركيبات هيدروكربنى محتوى كربن (نيتريل ها) نيز رصد شدند. جو تيتان عمدتاً از نيتروژن تشكيل شده است و پس از آن بيشترين تركيب آن را متان (به عنوان ساده ترين عضو خانواده هيدروكربن ها) تشكيل مى دهد. محققان گمان مى كنند كه نيتروژن و متان در مجاورت بمباران ذرات پرانرژى- كه از مغناطيس كره زحل به تيتان مى رسد- و نور خورشيد، بتوانند هيدروكربن هاى پيچيده تر را به وجود آورند. با وجود اين پيش بينى ها، پيدا شدن اين حجم از مولكول هاى پيچيده در لايه فوقانى جو تيتان غافل گيركننده بود. چرا كه با توجه به سرماى محيط تيتان انتظار مى رفت اين مولكول هاى سنگين تراكم يافته و به شكل باران هاى هيدروكربنى بر سطح تيتان بازگردند. با وجود اينكه در حال حاضر تنها زيست شناسى زمينى منشاء حياتى است كه ما مى شناسيم اما سئوال مهم ترى در اين خصوص وجود دارد و آن هم اين است كه منشاء حيات در منظومه شمسى چه بوده است؟
ابرهاى ميان ستاره اى، بلوك هاى آلى فراوانى را توليد مى كنند و يكى از مكان هايى كه مى توان آنها را به خوبى يافت در غبار و ذات غبار دنباله دارها است. شايد همين ذرات منشاء ذرات آلى و درنهايت شكل گيرى حيات بر روى زمين بوده باشند. اتمسفر سيارات (و اقمار آنها در سيارات گازى) درحالى مملو از نيتروژن و متان است كه در آن نشانه اى از اكسيژن يافت نمى شود و اين محيط فعال كه قابليت اكسيداسيون را نيز ندارد در اثر تابش هاى فرابنفش و تابش هاى ذرات پرانرژى حجم بالاترى از مولكول هاى آلى پيچيده تر را توليد مى كند و اين همان داستانى است كه زمانى (احتمالاً) برروى زمين نيز روى داده است.
اين گذر كاسينى، ششمين گذر اين فضاپيما از فراز تيتان بود اما اين تازه آغاز داستان است. كاسينى بايد حداقل ۳۹ بار ديگر از فراز قمر تيتان بگذرد تا دنياى دور، كم كم در برابر چشم دانشمندان از اسرار خود پرده بردارد.
پوريا ناظمى
Nojum.ir

پرتاب شاتل بار ديگر به تاخير افتاد

آژانس فضايى آمريكا (ناسا) اعلام كرده است كه پرتاب فضاپيماى شاتل ديسكاورى تا ماه ژوئيه انجام نخواهد شد. تصميم تازه ناشى از اين موضوع است كه مديران ناسا نتيجه گرفته اند مخزن سوخت شاتل كه عامل فاجعه انهدام كلمبيا در سال ۲۰۰۳ بود هنوز قابل اطمينان نيست. ناسا تاريخ پرتاب شاتل را ابتدا ۱۵ ماه مه تعيين كرده بود، اما تاكنون آن را دو بار به تاخير انداخته است. ناوگان شاتل پس از حادثه كلمبيا كه با مرگ هفت خدمه آن همراه بود، زمين گير شد و هنوز پرواز نكرده است. ادامه نگرانى درباره احتمال انباشت توده هاى يخ بر جداره بيرونى مخزن خارجى سوخت شاتل از علل تصميم ناسا براى موكول كردن پرتاب به ماه ژوئيه است. بيم آن مى رود كه يخ تشكيل شده بر مخزن سوخت، به هنگام پرتاب از آن جدا شده و به قطعات ظريف سپر حرارتى فضاپيما برخورد كند. علت تشكيل يخ اختلاف زياد دما ميان محيط بيرون و داخل مخزن سوخت است. هرچند شاتل در طول ۲۴ سال ماموريت فضايى، هزاران بار هدف اصابت قطعات كوچك زباله هاى فضايى قرار گرفته است، اما ناسا بيش از اين نمى تواند چشمان خود را به روى خطرات احتمالى اين گونه برخوردها ببندد.
•چگونگى انهدام كلمبيا
يك قطعه عايق سبك كه هنگام پرتاب شاتل كلمبيا از مخزن سوخت آن جدا شد به بدنه فضاپيما برخورد كرد. اين تكه عايق كه بسيار سبك تر از يخ است حفره اى در بال فضاپيما ايجاد كرد كه ۱۶ روز بعد به هنگام بازگشت شاتل به جو زمين به متلاشى شدن فضاپيما منجر شد. ناسا مخزن سوخت شاتل را از نو طراحى و نوع عايقى كه عامل آن حادثه بود جايگزين كرده است، با اين حال هنوز مشكلاتى وجود دارد. مديران برنامه شاتل هفته گذشته به خبرنگاران گفتند كه مهندسان، ۱۷۰ منبع رها شدن قطعات بالقوه خطرناك (مانند عايق مخزن سوخت) را ارزيابى و به جز چند عدد از آنها نسبت به ايمن بودن بقيه اطمينان حاصل كرده اند. بررسى مجدد اين منابع بالقوه خطرناك روزهاى سه شنبه و چهارشنبه در مركز فضايى كندى در فلوريدا انجام شد اما مديران اين سازمان نتوانستند نگرانى هاى خود را برطرف كنند. يك لوله ۲۱ مترى انتقال سوخت، كه بر جداره بيرونى مخزن سوخت تعبيه شده، يكى از منابع نگرانى است. مخزن سوخت شاتل پيش از پرتاب با يك ميليون و ۹۰۰ هزار ليتر اكسيژن مايع و هيدروژن مايع پر مى شود و دماى هر دو ماده به رغم آفتاب و رطوبت فلوريدا بايد زير صفر درجه سانتى گراد باقى بماند. اين دو ماده، سوخت موتورهاى اصلى شاتل حين پرتاب را تامين مى كنند. مهندسان نگران احتمال تشكيل برفك و يخ در نزديكى سر اين لوله و شكسته شدن آن هنگام پرتاب و آسيب ديدن بدنه شاتل هستند. ناسا ممكن است تا پيش از دادن اجازه پرتاب به ديسكاورى، نصب يك حرارت دهنده الكتريكى در ناحيه مظنون را لازم تشخيص دهد. ناسا اميدوار بود تا پيش از پايان تابستان دو ماموريت نخست پس از حادثه كلمبيا را تكميل كند تا مديران اين سازمان بتوانند محدوديت هاى اعمال شده بر برنامه پرواز را تسهيل كنند و شاتل را بار ديگر به طور كامل براى احداث ايستگاه بين المللى فضايى و جابه جايى خدمه ايستگاه به كارگيرند.
پل رينكون
BBC